چکیده
پزشکان از چندین تکنیک برای برجستهسازی لب با فیلر هیالورونیک اسید (HA Filler) استفاده میکنند. با این حال، تا جایی که میدانیم، هیچ مطالعهای قبلاً استفاده از سوزن ۴ میلیمتری و گیج ۳۰ (4-mm 30-gauge needle) را در این زمینه گزارش نکرده است. این مقاله، دلایل آناتومیک و کاربرد عملی چنین سوزنی را که بهصورت بسیار سطحی در مرز ورمیلیون (Vermillion Border) هنگام برجستهسازی لب استفاده میشود، توصیف میکند. استفاده از سوزن ۴ میلیمتری و گیج ۳۰، قرارگیری دقیق HA در لایه زیرجلدی ایمنی لب را ممکن میسازد و فشار لازم برای تزریق فیلر را کاهش میدهد، که میتواند راحتی بیمار را بهینه کند. هدف این تکنیک، افزایش ایمنی و پیشبینیپذیری برجستهسازی لب با فیلر HA است.
مقدمه
لبها که دارای عروق بسیار و ساختار پویا هستند، عمدتاً توسط شریانهای لب بالا و پایین (Superior and Inferior Labial Arteries) خونرسانی میشوند. مسیر و توزیع این شریانها و شاخههای آنها بسیار متغیر است. مطالعات مربوط به توپوگرافی، توزیع و الگوهای عروقی لب، مناطقی را نشان دادهاند که ممکن است در تزریق فیلرهای پوستی (Dermal Filler) بیشتر مستعد بروز عوارض باشند. بنابراین، عمق عروق و لایههای بافتی از مواردی هستند که پزشکان میتوانند برای کاهش احتمال بروز حوادث عروقی از آنها استفاده کنند.
بهطور کلی، شریانهای لب میتوانند در یکی از سه موقعیت آناتومیک قرار داشته باشند:
زیرمخاطی (Submucosally) در طرف غیرکراتینه یا «مرطوب» لب
داخل عضله (Intramuscularly) بین لایههای سطحی و عمیق عضله اوربیکولاریس اوریس (Orbicularis Oris Muscle)
زیرجلدی (Subcutaneously) در طرف کراتینه یا «خشک» لب
موقعیت زیرمخاطی بیشتر احتمال دارد که شریانهای لب را در خود داشته باشد، پس از آن موقعیت داخل عضله و سپس زیرجلدی. مطالعهای روی ۲۶ جسد (۵۰٪ زن) نشان داد که شریانهای لب بالا و پایین در لب بالایی در ۶۹.۲ درصد نمونهها بین مخاط دهان و عضله اوربیکولاریس اوریس قرار دارند (لایه زیرمخاطی). همچنین، مطالعهای روی ۱۹۳ جسد قفقازی (۵۶.۵٪ زن) نشان داد که عروق لب در ۷۸.۱ درصد زیرمخاطی، ۱۷.۵ درصد داخل عضله و ۲.۱ درصد زیرجلدی هستند. مطالعهای روی ۲۵ جسد مرد ترک نشان داد که شریان لب بالا در ۵۰ درصد نمونهها زیرمخاطی و در ۵۰ درصد دیگر داخل عضله است و هیچ شریان زیرجلدی لب بالا یافت نشد.
چندین مطالعه عمق شریانهای لب بالا و پایین را بررسی کردهاند (به جدول زیر). میانگین عمق شریان لب بالا در مرز ورمیلیون بین ۳.۳ تا ۳.۹ میلیمتر گزارش شده است؛ بنابراین، تزریق سطحی (<۴ mm) تنها در مرز ورمیلیون ضروری است تا از آسیب عروقی جلوگیری شود. این عمق متوسط نشاندهنده احتمال بالاتر بروز عوارض هنگام استفاده از سوزن استاندارد ۱۳ میلیمتری است که معمولاً با فیلرهای HA بستهبندی شده است. با توجه به نادر بودن عوارض جدی با فیلرهای HA، انجام مطالعه آیندهنگر عملی نیست و پزشکان باید بر اصول احتیاط متکی باشند.
موقعیت ایمن برای تزریق
براساس مشاهدات آناتومیک، مرز ورمیلیون هر دو لب برای تزریق سطحی فیلر ایمن است. تمام مناطق لب پایین ایمن هستند، که نشاندهنده کوچک بودن شریانهای صعودی (Ascending Arteries) است. پیشنهاد شده که فیلر در وسط لب تزریق شود تا از تزریق بین لایه عضله و مخاط جلوگیری شود. تزریق در لایه زیرجلدی (Subcutaneous Plane) برای برجستهسازی لب ایمنتر است و بهتر است از شریانهای سطحی دوری شود تا تزریق در خط میانی هر دو لب.
ایده استفاده از روش مبتنی بر شواهد برای تزریق ایمنتر الهام گرفته از مشاهده تزریق با سوزن ۴ میلیمتری و گیج ۳۰ در یک کنفرانس بینالمللی بود. ما استفاده از این سوزن را برای تولید تکنیک توصیف شده در این مقاله اصلاح کردیم.
تکنیک جدید
بر اساس اطلاعات آناتومیک، فیلر را بسیار سطحی در مرز ورمیلیون قرار میدهیم. رئولوژی فیلر به این معنی است که وارد کردن نوک سوزن ۴ میلیمتری و اعمال فشار، جریان آنترگراد (Anterograde Run) HA را ایجاد میکند.
تزریق با سوزن ۴ میلیمتری به لب بالا و پایین از موقعیتهای جلو-پایین و جلو-بالا به ترتیب (به عکس زیر) میتواند جایگذاری ایمنتر فیلر HA نسبت به تزریق در چربی زیرجلدی اطراف دهان را فراهم کند و خطر تزریق داخل عروق را کاهش دهد. تزریق از پشت یا سمت مخاطی لب احتمال آسیب به عروق لب را افزایش میدهد. استفاده از سوزن ۱۳ میلیمتری نیز احتمال سوراخ شدن عروق لب را بالا میبرد.
تجربه بالینی و مطالعات آینده
تجربه بالینی نشان میدهد که جریان آنترگراد فیلر ممکن است ناشی از هیدرودیسکشِن (Hydrodissection) ایجاد شده توسط فشار فیلر باشد. احتمال دارد فیلر در طول یک فضای آناتومیک مشخص نشده حرکت کند. تجربه ما نشان میدهد که این تکنیک درد را کاهش میدهد، احتمالاً به دلیل فشار کمتر لازم برای تزریق فیلر در بافت لب بسیار حساس نسبت به روش مرسوم. با این حال، تعیین دقیق میزان کاهش درد نیازمند مطالعات بیشتر است.
نتیجهگیری
شواهد آناتومیک نشان میدهد تزریق فیلر HA در لایه زیرجلدی (Subcutaneous Plane) ایمنتر از تزریق در لایه زیرمخاطی است. همچنین، خط میانی ممکن است منطقهای با خطر بالاتر برای عوارض باشد. با توجه به عمق متغیر عروق لب، استفاده از سوزن ۴ میلیمتری رویکرد ایمنتری نسبت به سوزن ۱۳ میلیمتری برای برجستهسازی لب است. بار دیگر از پیشگامی در استفاده از سوزن ۴ میلیمتری و گیج ۳۰ در تزریق لب تقدیر میکنیم.